Vanaf deze jaarwisseling geldt het landelijke vuurwerkverbod: sier- en knalvuurwerk mag je als consument niet meer kopen of afsteken. Goed nieuws voor honden, zou je denken. Maar wie ’s avonds buiten loopt, hoort het al: de eerste knallen zijn er, en die komen juist uit de hoek die zich weinig van een verbod aantrekt. Reken dus niet op een stille winter, maar gebruik de tijd die er nu nog is. Aan vuurwerkangst kun je in oktober en november namelijk veel meer doen dan op 31 december.
In dit artikel lees je hoe je vuurwerkangst herkent, wat je de komende weken al kunt opbouwen, hoe je de avond zelf doorkomt en welke goedbedoelde dingen juist averechts werken. Wil je er dieper in? Op donderdag 5 november geeft gedragstherapeut Conchita Scheepbouwer van Canine Compass een online webinar over precies dit onderwerp. Onderaan lees je hoe je meedoet.
Hoe herken je vuurwerkangst bij je hond?
Niet elke bange hond jankt of kruipt onder de tafel. Veel signalen zijn klein, en juist die wil je vroeg zien. Let op:
- hijgen zonder dat hij zich heeft ingespannen, trillen, kwijlen;
- verstoppen: in de badkamer, onder het bed, in de douchebak;
- bij je kruipen en niet meer van je zijde willen;
- eten of snacks laten liggen die hij anders meteen pakt;
- rondlopen, steeds opnieuw gaan liggen, geen rust vinden;
- bevriezen, grote ogen, oren plat, lippen likken, geeuwen;
- niet naar buiten willen, of aan de riem trekken richting huis;
- binnen plassen of poepen, terwijl dat nooit gebeurt.
Een hond die bij een knal alleen even stopt met kauwen en zijn kop opsteekt, registreert het ook. Dat lijkt onschuldig, maar vuurwerkangst wordt bij veel honden elk jaar een stukje erger. Honden leren razendsnel dat knallen gevaarlijk zijn, en dat vergeten ze niet meer. Hoe eerder je ingrijpt, hoe makkelijker het gaat.
Wordt een oudere hond ineens bang voor geluiden, terwijl hij dat nooit was? Laat dan zijn gewrichten en rug nakijken. Uit onderzoek blijkt dat honden met pijn, bijvoorbeeld door artrose, vaker geluidsangst ontwikkelen. Een schrikreactie doet dan letterlijk pijn.
Waarom “hij went er wel aan” niet klopt
Angst slijt niet door blootstelling op volle sterkte. Een hond die op oudejaarsavond in de knallen zit, went niet, maar raakt overspoeld. Meestal komt hij er het jaar daarop banger uit. Wennen werkt alleen als het geluid zacht genoeg is om door te blijven eten en spelen, en dat volume bouw je in weken op. Daar begint de training.
Wat je nu al kunt doen (oktober en november)
1. Geluidstraining met opnames
Zoek opnames van vuurwerk (op YouTube en Spotify staan er genoeg, en er zijn aparte apps voor). Zet het geluid zo zacht dat je hond er niet op reageert, en geef ondertussen iets lekkers. Trainingsbrokjes, stukjes gedroogde runderlong, een lepel vers vlees: wat hij maar het liefst heeft.
- Vijf tot tien minuten per dag is genoeg.
- Zet het volume elke paar dagen een tikje hoger. Stopt je hond met eten, gaan zijn oren plat of loopt hij weg? Dan ging het te snel: een stap terug.
- Wissel geluiden en ruimtes af, en zet de speaker later ook eens buiten of bij een open raam. Vuurwerk klinkt elke keer anders.
- Reken op minimaal zes tot acht weken. Dus: begin nu.
Reageert je hond al heftig op de zachtste opnames? Duw dan niet door, maar schakel een gedragstherapeut in. Dan is er meer nodig dan een speaker en een zak snacks.
2. Bouw een veilige plek
De meeste honden kiezen zelf een schuilplek. Maak die plek nu al comfortabel: een deken over de bench, een mand in de badkamer, een hoek waar hij niet in de weg ligt. Oefen ermee, zodat het een gewone plek wordt en niet iets wat alleen bij paniek hoort. Sluit hem er nooit in op.
3. Ga op tijd naar de dierenarts
Twee redenen. Ten eerste om pijn uit te sluiten, zie hierboven. Ten tweede omdat er voor honden met ernstige angst medicijnen zijn die de angst echt dempen. Die moeten vooraf getest worden, zodat je op 31 december weet wat het doet en hoe lang het werkt. Let op: een middel dat je hond alleen suf maakt zonder de angst weg te nemen, is geen oplossing. Hij hoort alles nog, maar kan er niet meer op reageren. Bespreek dit in november, niet op 30 december.
4. Oefen de kauwroutine
Kauwen en likken werken voor veel honden ontspannend, en een hond die geconcentreerd aan een gewei of kophuid werkt, let minder op buiten. Dat lukt alleen als hij het al kent en als de angst niet te hoog is. Geef daarom de komende weken een paar keer per week ’s avonds iets om lang mee bezig te zijn. Zo koppelt je hond de avond, en later het geluid, aan iets fijns.
Wat werkt goed en lang: hertengewei, kauwbotten, bullepees en kophuid van paard, rund of lam. Voor de likkers: een likmat of een bak met ingevroren vers vlees of pindakaas voor honden. Kijk ook eens bij de gedroogde snacks voor de kleinere beloningen tijdens de geluidstraining.
Oud en nieuw zelf: zo kom je de avond door
- Laat hem overdag goed uit. De laatste ronde vóór het donker, en aan de riem. Ook een hond die nooit wegloopt, kan bij een knal in paniek de verkeerde kant op rennen.
- Eet vroeg. Een hond met een volle maag is rustiger dan een hongerige.
- Gordijnen dicht, lampen aan, radio of tv aan. Lage tonen maskeren het beste.
- Blijf thuis, zeker het eerste jaar. Doe normaal: niet overdreven vrolijk, niet overdreven zorgelijk.
- Troosten mag. Je hond geruststellen versterkt zijn angst niet. Dat is een hardnekkige mythe. Je hoeft hem ook niet te negeren.
- Laat hem kiezen waar hij wil zijn. Haal hem niet uit zijn schuilplek, en al helemaal niet naar buiten of naar het raam “om te kijken”.
- Geef de kauwsnack of de likmat bij de eerste knallen, niet pas als hij al in paniek is. Een hond die te bang is om te eten, is over zijn grens.
- Controleer chip en penning. Honden die in paniek ontsnappen, rennen ver.
- Oliebollen, chocolade en drank blijven buiten bereik. Wat je hond wel en niet mag eten, lees je in Wat mag een hond níet eten?
Dit werkt niet (of maakt het erger)
- Straffen of boos worden. De angst wordt groter, en hij leert er niets van.
- “Even laten horen hoe het klinkt.” Met echt vuurwerk je hond laten wennen is overspoelen, zie hierboven.
- Op 31 december iets nieuws proberen. Een hesje, een supplement, een medicijn, een kauwsnack die hij niet kent: alles wat je wilt inzetten, test je weken eerder.
- Alleen laten. Een bange hond die alleen is, kan zichzelf verwonden of ontsnappen.
- Een kalmerend supplement als enige plan. Het kan iets helpen, maar het vervangt geen training. En ook dat begin je weken van tevoren.
Webinar: wat kun je nú doen voor vuurwerkangst?
Conchita Scheepbouwer van Canine Compass uit Brielle is paraveterinair dierenartsassistente en sinds 2024 kynologisch gedragstherapeut, opgeleid aan de Martin Gaus Academie en aangesloten bij de NVGH. Wij kennen haar, en we vinden haar aanpak de moeite waard: ze kijkt naar de emotie achter het gedrag en geeft advies dat je thuis ook echt kunt uitvoeren.
Op donderdag 5 november 2026 van 19:00 tot 20:00 uur geeft ze een online webinar over wat je nu nog kunt doen aan vuurwerkangst. Je leert wat je dit jaar nog kunt doen om de angst te verzachten, en hoe je het komende jaar aanpakt zodat de volgende jaarwisseling beter gaat. Deelname kost € 25.
Aanmelden kan via caninecompass.nl/webinars: vul het formulier in, daarna krijg je per mail een betaalverzoek. Het evenement staat ook op Facebook.
Veelgestelde vragen over vuurwerkangst
Wanneer moet ik beginnen met geluidstraining?
Nu. Reken op zes tot acht weken bij een hond die licht reageert. Bij een hond die al jaren bang is, is dit het jaar om de avond zelf goed te managen en direct na de jaarwisseling met een therapeut te starten voor volgend jaar.
Helpt een anti-stresshesje?
Bij sommige honden wel, bij andere niet. Laat je hond het hesje weken van tevoren dragen op rustige momenten, anders wordt het hesje zelf het signaal dat er iets engs komt.
Mag ik mijn hond troosten?
Ja. Rustig bij hem zitten, een hand op zijn flank, zacht praten: dat helpt. Je beloont geen angst, want angst is geen gedrag dat een hond kiest.
Mijn hond wil niets eten als het knalt. Wat nu?
Dan zit hij boven zijn grens, en helpt een snack op dat moment niet meer. Zorg voor zijn veilige plek, blijf bij hem en houd het rustig. Voor volgend jaar: eerder beginnen met trainen, en met je dierenarts praten over medicatie.
Mijn puppy maakt dit jaar zijn eerste jaarwisseling mee. Hoe voorkom ik angst?
Door nu al zachte opnames te draaien terwijl hij eet of speelt. Een puppy die knallen leert kennen als achtergrondgeluid bij iets leuks, heeft later veel minder kans op vuurwerkangst. Houd hem op de avond zelf binnen en bij je.
En katten?
Houd ze binnen vanaf de middag, zorg voor een extra schuilplek (een doos op een kast werkt vaak beter dan een mand op de grond) en laat de kattenbak binnen staan. Dwing ze nergens toe.
Kort samengevat
- Het vuurwerkverbod maakt het stiller, niet stil. De eerste knallen zijn er al.
- Begin nu met geluidstraining op laag volume, altijd gekoppeld aan eten.
- Maak een veilige plek, oefen een kauwroutine en ga in november naar de dierenarts.
- Op de avond zelf: vroeg uitgelaten, gordijnen dicht, blijf thuis, troost gerust, test niets nieuws.
- Meer weten? Webinar van Canine Compass op donderdag 5 november, 19:00 uur, € 25.
Dit artikel is algemene informatie en vervangt geen advies van je dierenarts of gedragstherapeut.
en kies daarna 